Strona główna Erste Bank Polska
Bank porad - blog

Trwa wyszukiwanie hasła

Najczęściej wyszukiwane:

Wyniki wyszukiwania

Pokaż wszystkie wyniki
Strona główna Erste Bank Polska
Szukaj na stronie

Stopa referencyjna NBP – czym jest i na co wpływa?

 przeczytasz w 7 minut

Stopa referencyjna NBP to jeden z kilku rodzajów podstawowych stóp procentowych Narodowego Banku Polskiego. Za jej wysokość od 6 lutego 1998 r. odpowiada Rada Polityki Pieniężnej. To ważny parametr zwłaszcza dla kredytobiorców, ponieważ zmiana wysokości stopy referencyjnej NBP przekłada się pośrednio na wzrost lub obniżkę rat kredytowych (części odsetkowej rat kredytowych). Czym jest stopa referencyjna i na co wpływa?

Spis treści:

Rodzaje stóp procentowych NBP

Czym jest stopa procentowa?

Stopa procentowa to cena udostępnienia kapitału przez jego posiadacza na określony czas. Najczęściej jest wyrażana jako procent pożyczonej kwoty w stosunku rocznym. Jeżeli jesteś kredytobiorcą, to musisz zapłacić odpowiednie oprocentowanie od kredytu pożyczonego od instytucji finansowej. Również banki płacą określoną w ten sposób cenę, gdy otrzymują w depozyt pieniądze od swoich klientów. Istnieje kilka rodzajów podstawowych stóp procentowych Narodowego Banku Polskiego.

Są to:

  • stopa referencyjna,
  • stopa lombardowa,
  • stopa depozytowa,
  • stopa dyskontowa weksli,
  • stopa redyskontowa weksli.

Ich wysokość ustala Rada Polityki Pieniężnej. Indywidualne podejście do każdego z powyższych parametrów pozwala na bieżąco regulować ilość pieniędzy na polskim rynku.

Czym jest stopa referencyjna NBP

Stopa referencyjna NBP to inaczej minimalna cena operacji otwartego rynku, które bank centralny prowadzi na rynku międzybankowym. To przede wszystkim zakup i sprzedaż krótkoterminowych bonów pieniężnych – najczęściej siedmiodniowych.

Bank centralny prowadzi te transakcje, by regulować ilość pieniądza w obiegu. Zależy od tego równowaga na rynku finansowym. Jeśli trzeba zmniejszyć podaż pieniądza, Narodowy Bank Polski emituje bony. Skupuje je, gdy na rynku potrzebna jest dodatkowa gotówka.

Jak ustala się stopę referencyjną

Eksperci Rady Polityki Pieniężnej (RPP) analizują wskaźniki ekonomiczne i czynniki gospodarcze. Na tej podstawie ustalają wysokość stopy referencyjnej. Zwykle podnoszą ją, gdy rosną ceny produktów i usług (rośnie inflacja), a dzięki temu gospodarka zaczyna zwalniać i spada dynamika wzrostu cen (spada inflacja).

Z kolei w czasie recesji bank centralny musi ożywić gospodarkę. Zmniejsza więc stopę referencyjną. Dzięki temu zauważamy, że kredyty są łatwiej dostępne, pojawia się więcej inwestycji i wzrasta konsumpcja.

Co wpływa na wysokość stopy referencyjnej NBP

Duży wpływ na wysokość tej stopy ma sytuacja gospodarcza w tym poziom inflacji (wzrostu cen produktów i usług). W Polsce bywały okresy wysokich i niskich stóp procentowych. Najwyższy poziom 24% odnotowaliśmy w lutym 1998 roku. Z kolei najniższy poziom zauważyliśmy w maju 2020 roku i wynosił 0,10%.

Wysokość stopy referencyjnej NBP w 2023 roku

Stopa ta utrzymywała się na poziomie 6,75% od 8 września 2022 roku do 6 września 2023 roku. Dzień później, 7 września 2023 zmieniono ją na 6,00%. Kolejnej zmiany dokonano 5 października 2023. W jej wyniku stopę referencyjną obniżono do 5,75%.

Na co wpływa referencyjna stopa procentowa

Przede wszystkim stopa referencyjna wpływa na politykę pieniężną krajowej gospodarki. NBP zmienia jej wysokość i tym samym reguluje poziom inflacji oraz koszty kredytów / oprocentowania depozytów. Przekłada się to również na wysokość stawki WIBOR, która często zaraz obok marży kredytowej stanowi podstawę oprocentowania kredytu tzw. stopa bazowa. Pamiętaj, że wzrost stopy referencyjnej NBP przekłada się wzrost stopy bazowej takiej jak WIBOR.

Jak stopa referencyjna NBP wpływa na kredyt hipoteczny

Wspomniana już stawka WIBOR bezpośrednio przekłada się na koszty kredytów hipotecznych ze zmiennym oprocentowaniem. Dzieje się tak, ponieważ na taki rodzaj oprocentowania składa się stała marża banku oraz zmienna stawka WIBOR3M. Oznacza to, że im wyższa jest stopa referencyjna, tym wyższa może być stopa WIBOR a w związku z tym wzrosnąć może Twoja rata kredytowa.

W ramach naszego kredytu hipotecznego (RRSO 6,82%) oferujemy oprocentowanie stałe w okresie pierwszych 5 lat lub zmienne. Jeśli nie wiesz, które rozwiązanie jest lepsze, skontaktuj się z naszym doradcą. Wyjaśnimy różnice między tymi rodzajami oprocentowania. Dodatkowo możesz wybrać, czy chcesz spłacać raty równe, czy malejące. Pamiętaj w przypadku kredytu z czasowo stałym oprocentowaniem zmiana wysokości stopy referencyjnej NBP i/lub zmiana wysokości stopy bazowej nie wpłynie na wysokość Twoich rat kredytowych (ich części odsetkowej) w trakcie obowiązywania stałego oprocentowania.

Wysokość stopy referencyjnej wpływa też na wysokość oprocentowania naszego kredytu gotówkowego (RRSO 15,49%), ale również poziom oprocentowania kont oszczędnościowych oraz lokat terminowych. Wraz z nią zmienia się również wymiar pomocy publicznej de minimis dla przedsiębiorców, a także wysokość odsetek za odroczenie terminu płatności.

Prognozy wysokości stopy referencyjnej NBP

Stopa referencyjna NBP jest jednym z parametrów, których wartość zależy od sytuacji nie tylko w Polsce, ale i na świecie. Na jej wysokość wpłynęła pandemia, wojna w Ukrainie i inflacja, być może wpłyną też aktualne wydarzenia ze Strefy Gazy. Obecnie stopa referencyjna ma najniższą wartość od lipca 2022 roku. Według obecnych prognoz ekonomistów kolejnych obniżek możemy spodziewać się dopiero w roku 2024. UWAGA! Pamiętaj, że prognozy ekonomistów i oczekiwania rynku finansowego co do przyszłych poziomów stóp procentowych mogą się zmieniać w czasie.

Stopa referencyjna jest wartością, której zmiany warto śledzić. To szczególnie ważne, jeśli spłacasz kredyt lub dopiero podejmujesz decyzję kredytową. Dzięki temu lepiej oszacujesz swoje możliwości finansowe i koszty zobowiązania.

 

zespół Bluerank

Przykład reprezentatywny dla kredytu mieszkaniowego

  1. Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania (RRSO) dla kredytu mieszkaniowego u nas, zabezpieczonego hipoteką, wynosi 6,82%, przy tych założeniach:
    1. okres kredytowania 291 miesięcy (jednorazowa wypłata kredytu),
    2. całkowita kwota kredytu (bez kredytowanych kosztów) 484 781,00 zł,
    3. całkowity koszt kredytu 481 765,86 zł,
    4. całkowita kwota do zapłaty 966 546,86 zł,
    5. oprocentowanie okresowo stałe przez 5 lat 6,15% w skali roku,
    6. oprocentowanie zmienne po 5. roku 5,80% w skali roku, w tym: stopa referencyjna WIBOR 3M: 3,85% z 21.05.2026 r. oraz marża 1,95%,
    7. gdy szacujemy ratę po zakończeniu okresu oprocentowania stałego, stosujemy oprocentowanie 6,15% w stosunku rocznym, jako wartość wyższą z 2 wartości oprocentowania z dnia przygotowania tego przykładu reprezentatywnego: okresowo stałego i zmiennego
    8. raty równe 3 209,63 zł przez 291 miesięcy;
  1. Na całkowity koszt kredytu składają się:
    1. odsetki 449 220,58 zł,
    2. ubezpieczenie nieruchomości Locum Comfort (przy założeniu, że klient skorzysta z oferty przedstawionej u nas): 21 723,05 zł za cały okres kredytowania – suma ubezpieczenia nieruchomości 868 922,00 zł, minimalny zakres ubezpieczenia obejmuje ryzyko pożaru, powodzi i zalania,
    3. podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) 19 zł,
    4. opłata sądowa za ustanowienie hipoteki 200 zł – przy zabezpieczeniu na jednej nieruchomości,
    5. opłata za zlecenie wyceny nieruchomości za naszym pośrednictwem 560 zł (dotyczy mieszkania),
    6. usługi dodatkowe:
      • opłata za prowadzenie konta osobistego dla kredytobiorcy: 360 zł,
      • koszt ubezpieczenia na życie Spokojna Hipoteka 9 683,23 zł,
      • koszt ubezpieczenia nieruchomości Locum Comfort 4 344,61 zł.

Informacje do przykładów reprezentatywnych

  1. Wartość wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M może wzrosnąć lub spaść w okresie obowiązywania stałej stopy procentowej. Jeśli ta wartość spadnie, to rata kredytu w okresie stałego oprocentowania może być wyższa niż dla oprocentowania zmiennego. Jeśli wzrośnie może to doprowadzić do znaczącego wzrostu raty kredytu po zakończeniu okresu stałego oprocentowania i przejściu na oprocentowanie zmienne.
  2. Zmienne oprocentowanie niesie ze sobą ryzyko zmiany wysokości rat do spłaty, a tym samym wysokości kwoty zadłużenia.
  3. Powyższe kalkulacje przygotowaliśmy na 22.05.2026 r. na reprezentatywnym przykładzie.

Informacje dodatkowe

  1. Decyzję kredytową i warunki kredytu uzależniamy od indywidualnej oceny zdolności kredytowej, pozytywnej oceny nieruchomości, która jest zabezpieczeniem, oraz oceny ryzyka kredytowego.
  2. Szczegóły oferty, informacje o opłatach, prowizjach, oprocentowaniu udostępniamy w naszych placówkach, na Erste.pl oraz pod numerem infolinii 1 9999 (opłata za połączenie zgodna z taryfą danego operatora).
  3. Ochronę ubezpieczeniową w ramach umowy ubezpieczenia Locum Comfort świadczy Erste Allianz Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. (Erste Allianz TU). Szczegółowe informacje udostępniamy w naszych placówkach i na www.erste.allianz.pl. Znajdziesz tam:
    1. Ogólne Warunki Ubezpieczenia (które określają między innymi zakres ubezpieczenia, zasady odstąpienia i wypowiedzenia umowy ubezpieczenia, wyłączenia lub ograniczenia odpowiedzialności ubezpieczyciela);
    2. dokument, który zawiera informacje o produkcie ubezpieczeniowym;
    3. dokument z informacjami dodatkowymi.
  4. Informacja o wysokości należnej składki ubezpieczeniowej dostępna jest po zalogowaniu się do bankowość internetowa Erste albo aplikacja Erste oraz w naszych placówkach. Jesteśmy agentem ubezpieczeniowym Erste Allianz TU. Jesteśmy wpisani pod numerem 11135943/A do rejestru pośredników ubezpieczeniowych, który prowadzi KNF.
  5. Ochronę ubezpieczeniową w ramach Umowy ubezpieczenia Spokojna Hipoteka świadczy Erste Allianz Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie S.A. (Erste Allianz TUŻ). Szczegółowe informacje udostępniamy w naszych placówkach i na erste.allianz.pl. Znajdziesz tam:
    1. Ogólne Warunki Ubezpieczenia (OWU) Spokojna Hipoteka (które określają między innymi zakres ubezpieczenia, zasady odstąpienia oraz wypowiedzenia umowy ubezpieczenia, wyłączenia lub ograniczenia odpowiedzialności ubezpieczyciela);
    2. dokument, który zawiera informacje o produkcie ubezpieczeniowym;
    3. dokument z informacjami dodatkowymi.
  6. Informację o wysokości należnej składki ubezpieczeniowej udostępniamy w naszych placówkach. Jesteśmy agentem ubezpieczeniowym Erste Allianz TUŻ. Jesteśmy wpisani pod numerem 11135943/A do rejestru pośredników ubezpieczeniowych, który prowadzi KNF.
  7. Infolinia 1 9999 (lub +48 61 81 1999, dla osób, które dzwonią z zagranicy) – opłata zgodna z taryfą danego operatora.
  1. Stan na 22.05.2026 r.

Przykład reprezentatywny dla kredytu gotówkowego online

Dla oferty kredytu gotówkowego online udzielonego za pośrednictwem usług bankowości internetowej Erste/aplikacji aplikacja Erste:

  • Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania (RRSO) wynosi 15,49%,
  • całkowita kwota kredytu (bez kredytowanych kosztów): 15 300 zł,
  • całkowita kwota do zapłaty: 22 866,18 zł,
  • oprocentowanie stałe w skali roku: 14,49%,
  • całkowity koszt kredytu: 7 566,18 zł (w tym: prowizja 0 zł, odsetki 7 566,18 zł),

Kalkulacja na dzień 4.09.2026 r. na reprezentatywnym przykładzie.

Materiał nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 ustawy Kodeks cywilny. Ma on charakter informacyjno-marketingowy, nie stanowi naszych sugestii ani rekomendacji. Artykuł Bluerank został przygotowany na nasze zlecenie. Nie ponosimy odpowiedzialności za decyzje podjęte na podstawie tego artykułu. Stan na 4.09.2026 r.

Szczegóły oferty oraz informacje o opłatach i prowizjach dostępne są w oddziałach i na erste.pl oraz pod numerem 1 9999 (opłata zgodna z taryfą operatora).