Strona główna małe firmy
Szukaj na stronie

Ceny energii w Polsce 2026–2028: co napędza rachunki i jak je kontrolować?

Urząd Regulacji Energetyki zmienił taryfy, co dla wielu firm oznacza brutalne starcie z rzeczywistością – mrożenie cen odeszło do lamusa. Skuteczne zarządzanie kosztami prądu to według analityków jedno z trzech największych wyzwań dla polskich przedsiębiorstw w 2026 roku. Z tego artykułu dowiesz się, jak mądrze kontraktować energię, unikać gwałtownych ruchów na giełdzie oraz dlaczego spełnianie norm ESG staje się dla biznesu warunkiem przetrwania.

W najnowszym odcinku z cyklu "Erste z nową energią o finansach", Jerzy Telesiński rozmawia z ekspertami o aktualnych danych rynkowych i mechanizmach, które realnie napędzają rachunki. Gośćmi programu są Jarosław Ziębiec (Wiceprezes ds. rozwoju biznesu, Towarowa Giełda Energii) oraz Piotr Bielski (Dyrektor Departamentu Analiz Ekonomicznych, Erste Bank Polska).

Spis treści:

Ceny energii w Polsce 2026–2028: co napędza rachunki i jak je kontrolować

O czym rozmawiamy w tym odcinku?

Zapoznaj się z kluczowymi tezami, które nasi eksperci poruszają w materiale wideo. Zarządzanie ryzykiem energetycznym to wieloaspektowy proces:

  • Składowe rachunku za prąd:

    Czysta cena giełdowa to zaledwie czterdzieści kilka procent tego, co firma finalnie płaci za energię. Pozostała część to podatki, akcyza, koszty dystrybucji oraz opłaty wspierające rozwój systemu energetycznego.

  • Modele zakupowe na giełdzie:

    Przedsiębiorcy mają do dyspozycji rynek dnia bieżącego, rynek dnia następnego oraz rynek terminowy. Każdy z nich wiąże się z innym poziomem ryzyka i wymaga spokojnej analizy bez wykonywania gwałtownych ruchów.

  • Normy ESG jako priorytet:

    Spełnianie kryteriów ekologicznych staje się warunkiem utrzymania się w europejskim łańcuchu dostaw. Obecnie zielony certyfikat bywa dla zachodnich partnerów ważniejszy niż konkurencyjność kosztowa.

  • Demografia i automatyzacja:

    Polska wchodzi w hipercykl demograficzny, co oznacza drastyczny brak rąk do pracy. Wynikająca z tego automatyzacja procesów nieuchronnie zwiększy zapotrzebowanie mikrofirm na prąd.

Zarządzanie kosztami energii w praktyce

Chociaż rynek dostarcza coraz więcej danych, wycena ryzyka staje się coraz trudniejsza. Jak zauważają eksperci, wyższe rachunki za prąd w pierwszej połowie roku potrafią skutecznie wyhamować wydatki inwestycyjne mniejszych firm i pogorszyć ich zdolność kredytową.

Zarządzanie energią w firmie: Co konkretnie powinienem zrobić?

Zarządzanie ryzykiem cen energii wymaga przemyślanej strategii i unikania gwałtownych, panicznych ruchów na giełdzie. Eksperci radzą, aby do zakupu prądu podchodzić z chłodną głową, tak jak do wyboru floty samochodowej czy sprzętu IT – najlepiej korzystając ze wsparcia doradców i fachowców. Oto praktyczne rekomendacje, które pomogą zoptymalizować koszty energii w przedsiębiorstwie:

  • Dopasuj umowę do profilu działalności: Piotr Bielski radzi, aby model zakupu energii uzależnić od specyfiki dochodów firmy. Przedsiębiorstwa o stabilnych przychodach, które są w stanie zaplanować swoje wpływy, powinny rozważyć ustalenie stałego poziomu kosztów energii (np. poprzez kontrakty długoterminowe). Firmy o bardziej elastycznym modelu biznesowym mogą rozważyć inne opcje. Dobrą praktyką jest rzetelny przegląd obecnej umowy i analiza możliwości częściowego kontraktowania na rynku terminowym.
  • Postaw na efektywność energetyczną: Rozmówcy są absolutnie zgodni: najtańsza i najbardziej przewidywalna jest ta energia, której po prostu nie marnujemy. Zamiast skupiać się wyłącznie na cenie zakupu energii elektrycznej z giełdy, warto wdrożyć działania po stronie samej firmy. Analiza profilu zużycia, monitoring energii, modernizacja najbardziej energochłonnych urządzeń czy optymalizacja procesów to często najtańsze metody ograniczania rachunków. Jest to o tyle ważne, że nadchodząca automatyzacja, będąca odpowiedzią na brak rąk do pracy, naturalnie zwiększy zapotrzebowanie mikrofirm na prąd.
  • Zainwestuj w niezależność (PV i magazyny energii): Aby zabezpieczyć się przed skokami cen i rynkową niestabilnością, nie można opierać się wyłącznie na kontraktach. Polskie biznesy coraz chętniej inwestują we własne moce wytwórcze (np. fotowoltaikę), które koniecznie należy wesprzeć magazynami energii. Według ekspertów to właśnie magazyny energii są obecnie kluczowym słowem w kontekście budowania firmowej niezależności.

Dunkelflaute i pułapki rynku spot

Wybór odpowiedniego momentu na zakup energii jest kluczowy. Jarosław Ziębiec zwraca uwagę na oferty indeksowane do cen na Towarowej Giełdzie Energii (TGE). Z jednej strony pozwalają one na bieżąco śledzić rynek, ale niosą też potężne ryzyko. Zimą występuje zjawisko nazywane z niemieckiego "Dunkelflaute" – brak wiatru i słońca. W takich momentach ceny na rynku spot potrafią błyskawicznie skoczyć z 500 zł do nawet 1000 lub 1500 złotych, co jest zabójcze dla firmowego budżetu.

Jak mądrze negocjować i kupować?

Skoro podatki i opłaty dystrybucyjne są nienegocjowalne, firmy mogą szukać oszczędności wyłącznie w cenie czystej energii. Eksperci zalecają, aby zakupy planować z chłodną głową i nie ulegać panice. Obecnie rynek terminowy przewiduje cenę dostaw na rok 2030 na poziomie około 440 zł. Coraz więcej firm korzysta ze wsparcia doradców energetycznych lub decyduje się na stabilne umowy PPA, gwarantując sobie stałe koszty na dłuższy czas. Ostatecznie jednak, jak solidarnie podsumowują goście, najtańsza jest ta energia, której po prostu nie marnujemy.

Zielona transformacja i wpływ norm ESG

Transformacja energetyczna to już nie tylko kwestia obniżenia rachunków za prąd. Jak zauważają eksperci, Europa systematycznie dąży do neutralności klimatycznej, a normy ESG stają się dla wielu dużych inwestorów istotnym argumentem decydującym o współpracy biznesowej. Coraz więcej firm uwzględnia kryteria ekologiczne i cele dekarbonizacyjne przy wyborze dostawców, co w wielu branżach staje się warunkiem udziału w łańcuchach dostaw i przetargach. Wiceprezes TGE, Jarosław Ziębiec, obrazuje to dobitnym przykładem: nawet jeśli polska mikrofirma wyprodukuje dany komponent taniej niż jej bezpośredni konkurent z Czech, niemiecki kontrahent może wybrać dostawcę czeskiego, jeśli ten wylegitymuje się zielonym certyfikatem. Brak dostosowania się do wymogów ESG niesie więc ze sobą ryzyko wypadnięcia z europejskiego obiegu gospodarczego.

Inwestycja w magazyn energii lekiem na hipercykl demograficzny

Trudności na rynku pracy i rosnące koszty zatrudnienia (wynikające z tzw. hipercyklu demograficznego) zmuszą w najbliższych latach sektor MŚP do intensywnej automatyzacji. Więcej urządzeń pracujących w firmie oznacza automatyczny wzrost zużycia energii. Aby zabezpieczyć się przed niestabilnością sieci i rosnącym popytem, polskie biznesy inwestują już nie tylko we własną fotowoltaikę czy wiatraki – najpopularniejszym słowem odmienianym obecnie na rynku przez wszystkie przypadki są "magazyny energii".

Geopolityka a ryzyko na horyzoncie

Budowanie strategii energetycznej musi uwzględniać światową geopolitykę, a prognozowanie przyszłości bywa niezwykle trudne. Choć Polska jest dziś silnie zdywersyfikowana i sprowadza surowce z USA i Norwegii, wciąż istnieje ryzyko wstrząsów. Piotr Bielski ocenia, że szanse na przedłużenie blokady dostaw w Cieśninie Ormuz i wywołanie zimowych skoków cen gazu wynoszą przynajmniej 20 do 25 procent. Dlatego każda firma, podobnie jak przy zakupie floty samochodowej, powinna z odpowiednim wyprzedzeniem i wsparciem fachowców zaplanować swoją strategię energetyczną.