Rozszerzona odpowiedzialność producenta (ROP) – co oznacza dla Twojej firmy?

Rozszerzona odpowiedzialność producenta (ROP) oznacza, że firmy, które wprowadzają opakowania na rynek, będą pokrywać koszty ich zbiórki, sortowania
i recyklingu.
Od 12 sierpnia 2026 r. w całej Unii Europejskiej obowiązuje nowe rozporządzenie o opakowaniach (PPWR). W Polsce trwają prace nad ustawą, która wprowadzi opłatę opakowaniową. Wyjaśniamy, na jakim etapie są przepisy, jak mogą wpłynąć na koszty firmy i gdzie szukać wsparcia finansowego.

Czym jest rozszerzona odpowiedzialność producenta (ROP)?

ROP to zasada, według której firma wprowadzająca produkt na rynek finansuje jego zbiórkę, sortowanie i recykling po zużyciu. Opiera się na regule „zanieczyszczający płaci”.

W Polsce ROP działa od wielu lat. W przypadku opakowań obejmuje jednak głównie koszty związane z osiąganiem wymaganych poziomów recyklingu. Koszty zbiórki odpadów opakowaniowych pokrywają dziś przede wszystkim mieszkańcy w opłatach za odpady.

Projekt nowej ustawy ma to zmienić. Firma ma płacić opłatę opakowaniową za każdy kilogram opakowania, który po raz pierwszy trafi na rynek. Dotyczy to także opakowań zbiorczych i transportowych.

Środki z opłaty mają trafiać do NFOŚiGW. Następnie fundusz będzie przekazywał je gminom oraz podmiotom zajmującym się gospodarowaniem odpadami.

Kiedy ROP wejdzie w życie w Polsce? Stan prac nad przepisami

Zmiany powstają na dwóch poziomach. Unia Europejska określa wspólne zasady, a Polska przygotowuje krajowy system opłat.

Regulacja

Kto odpowiada

Co zmienia

Status (19.11.2026)

PPWR – rozporządzenie UE 2025/40

UE

Wymagania dotyczące opakowań, ich recyklowalności i ograniczania ilości odpadów. Wspólne zasady ROP.

Obowiązuje od 12.08.2026 r. Kolejne wymagania będą wprowadzane stopniowo do 2030 r. i później.

Projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (UC100)

Ministerstwo Klimatu i Środowiska

Opłata opakowaniowa za kilogram opakowania. NFOŚiGW ma zarządzać środkami. Przewidziano dwuletni okres przejściowy.

17.09.2026 r. projekt trafił do Stałego Komitetu Rady Ministrów. Nie podano terminu przyjęcia ustawy ani daty wejścia w życie.

System kaucyjny

Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz operatorzy systemu

Kaucja za butelki PET, puszki i szklane opakowania wielokrotnego użytku.

Działa od 1.10.2025 r. Resort rozważa rozszerzenie systemu od 2028 r.

ROP dla tekstyliów – dyrektywa UE 2025/1892

UE i Ministerstwo Klimatu i Środowiska

Opłaty dla producentów odzieży, obuwia i tekstyliów domowych.

Przepisy krajowe mają zostać wdrożone do 17.06.2027 r., a system ma działać do 17.04.2028 r.

ROP dla tekstyliów – dyrektywa UE 2025/1892

UE i Ministerstwo Klimatu i Środowiska

Opłaty dla producentów odzieży, obuwia i tekstyliów domowych.

Przepisy krajowe mają zostać wdrożone do 17.06.2027 r., a system ma działać do 17.04.2028 r.

 

Ministerstwo Klimatu i Środowiska zakłada dwuletni okres przejściowy. W tym czasie organizacje odpowiedzialne za odzysk nadal będą realizować większość obowiązków związanych z recyklingiem. Firmy mają wnosić opłatę opakowaniową dwa razy w roku: w drugim i czwartym kwartale.

Resort podkreśla jednak, że nie może dziś wskazać ostatecznej daty wejścia nowych przepisów w życie.

Projekt wzbudza dyskusje. Samorządy oczekują szybkiego przyjęcia ustawy. Z kolei część przedsiębiorców zwraca uwagę na ryzyko dodatkowych kosztów i nakładania się obecnych oraz nowych opłat.

Co to oznacza dla firmy?

Harmonogram może się jeszcze zmienić. Jednocześnie wymagania wynikające z PPWR już obowiązują i nie zależą od tempa prac nad polską ustawą.

 

 

Kogo dotyczy ROP? Branże objęte opłatą

ROP obejmie niemal każdą firmę, która jako pierwsza wprowadza na polski rynek produkt w opakowaniu.

Zmianę najmocniej odczują:

  • Sklepy internetowe – opłata obejmie kartony, folie i wypełniacze. PPWR ogranicza także ilość pustej przestrzeni w opakowaniach. Od 2030 r. nie będzie mogła przekraczać 50%.
  • Firmy spożywcze i producenci napojów – ze względu na dużą liczbę opakowań oraz obowiązki związane z systemem kaucyjnym.
  • Branża kosmetyczna i chemii gospodarczej – szczególnie tam, gdzie stosuje się opakowania wielomateriałowe, które trudniej poddać recyklingowi.
  • Branża odzieżowa i obuwnicza – do 2028 r. ma zacząć działać odrębny system ROP dla tekstyliów.
  • Importerzy i dystrybutorzy – firma, która jako pierwsza udostępnia produkt na polskim rynku, często jest traktowana jako producent w rozumieniu przepisów, nawet jeśli nie produkuje towaru.

W przypadku elektroniki, baterii, opon i olejów podobne zasady obowiązują już od lat. Nowe przepisy rozszerzają je na opakowania, a w przyszłości także na tekstylia.

Co ROP oznacza dla właściciela firmy?

Nowy koszt działalności

Opłata ma rosnąć stopniowo. Ministerstwo zapowiadało, że w pierwszym roku wyniesie 8% obecnej stawki opłaty produktowej. Oznaczałoby to maksymalnie około pół grosza za opakowanie.

W kolejnych latach opłata ma rosnąć. Projekt zakłada maksymalną stawkę 4,50 zł za kilogram opakowania. Konkretne stawki określi minister w rozporządzeniu.

Wpływ na marże i ceny

Dla firm realizujących wiele wysyłek lub osiągających niską marżę koszt opakowań staje się ważnym elementem działalności.

Warto już teraz uwzględnić ten koszt w:

  • kalkulacjach cen na lata 2027–2029,
  • negocjacjach z odbiorcami,
  • umowach z dostawcami opakowań.

Dane i sprawozdawczość

System będzie opierał się na raportowaniu masy opakowań i rodzaju materiałów.

Firma, która nie zna dokładnej liczby i masy używanych opakowań, może zapłacić za dużo lub popełnić błędy w sprawozdaniach.

Marszałkowie województw mają kontrolować sposób naliczania opłat.

Sprzedaż do innych krajów UE

PPWR wymaga, aby firma, która sprzedaje produkty bezpośrednio klientom w innym kraju UE, wyznaczyła tam przedstawiciela do spraw ROP.

W październiku 2026 r. Parlament Europejski i Rada poparły zawieszenie tego obowiązku dla mikro- i małych firm z UE. Do czasu przyjęcia odpowiednich zmian obowiązek nadal pozostaje w mocy.

Gdzie szukać oszczędności i finansowania?

ROP oznacza dodatkowe koszty, ale daje też możliwości ich ograniczenia.

Niższa opłata dzięki lepszym opakowaniom

Opłata będzie zależeć od masy opakowania. Im lżejsze opakowanie, tym niższy koszt.

Stawki mają także uwzględniać możliwość recyklingu. Opakowania wykonane z jednego materiału i łatwe do przetworzenia powinny kosztować mniej.

Rozwiązania dla mniejszych firm

Wcześniejsza wersja projektu przewidywała zwolnienie z opłaty, jeśli jej wysokość za kwartał nie przekraczała 150 zł.

Projekt zakłada również możliwość samodzielnego wykonywania obowiązków ROP po uzyskaniu odpowiedniego zezwolenia.

Warto sprawdzić ostateczne zasady po przyjęciu ustawy.

Dotacje na gospodarkę o obiegu zamkniętym

  • FENG – Ścieżka SMART (PARP) – wsparcie dla projektów badawczo-rozwojowych i wdrożeń, w tym nowych rozwiązań opakowaniowych. Nabór trwa do 29 grudnia 2026 r.
  • FEnIKS Działanie 1.4 (NFOŚiGW) – wsparcie projektów związanych z gospodarką odpadami i gospodarką o obiegu zamkniętym.
  • Regionalne programy Funduszy Europejskich – w wielu województwach można uzyskać wsparcie na działania związane z gospodarką o obiegu zamkniętym.

Ulga B+R

Jeśli firma pracuje nad nowymi opakowaniami, materiałami lub procesami pakowania, może skorzystać z ulgi badawczo-rozwojowej w CIT lub PIT.

Ulgę rozlicza się w zeznaniu podatkowym. Nie wymaga ona udziału w konkursie. Firma może także złożyć korekty za poprzednie lata, jeśli spełnia warunki.

Finansowanie inwestycji

Zmiana opakowań często wymaga zakupu nowych maszyn, systemów magazynowych lub opakowań wielokrotnego użytku.

Firmy mogą finansować takie inwestycje kredytem inwestycyjnym, leasingiem lub połączyć finansowanie z dotacją. Warto omówić te możliwości z doradcą bankowym już na etapie planowania projektu.

ROP – najczęściej zadawane pytania

Co to jest ROP?

ROP, czyli rozszerzona odpowiedzialność producenta, oznacza, że firma finansuje zbiórkę i recykling produktów oraz opakowań, które wprowadza na rynek.

Od kiedy będzie obowiązywać opłata opakowaniowa?

Opłata jeszcze nie obowiązuje. Projekt ustawy (UC100) jest na etapie prac rządowych. Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie podało daty wejścia przepisów w życie. Projekt zakłada dwuletni okres przejściowy.

Czym różni się ROP od PPWR?

PPWR to unijne rozporządzenie obowiązujące od 12 sierpnia 2026 r. Określa wymagania dla opakowań i zasady ROP.

Polska ustawa ma określić wysokość opłat oraz sposób ich pobierania.

Czy ROP dotyczy sklepów internetowych?

Tak. Sklep internetowy odpowiada za kartony, folie i wypełniacze, które po raz pierwszy wprowadza na rynek.

ROP stanie się stałym elementem kosztów prowadzenia działalności. Firmy, które wcześniej przeanalizują używane opakowania i skorzystają z dostępnych form wsparcia, łatwiej przygotują się do nowych wymagań i ograniczą przyszłe koszty.

Stan prawny na 19 listopada 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny. Nie stanowi porady prawnej ani podatkowej.