Z czym wiąże się przejście na energię odnawialną dla polskich przedsiębiorstw?
Kryzys klimatyczny nasila się, czego jaskrawym przykładem są np. ostatnie powodzie na południu kraju. Przejście na odnawialne źródła energii jest nie tylko ważne dla dobra środowiska, staje się także koniecznością ekonomiczną. W tej transformacji małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) mają do odegrania kluczową rolę, a ich inwestycje w zrównoważone rozwiązania energetyczne są nie tylko przyszłościową strategią, ale także drogą do zabezpieczenia przyszłości ich firm.
Spis treści:
Paliwa kopalne i krajobraz energetyczny Polski
Polski miks energetyczny jest zdominowany przez węgiel, który w przeszłości napędzał gospodarkę naszego państwa, częściowo dzięki łatwo dostępnym złożom tego surowca znajdującym się na terenie kraju. Obecnie około 73% wytwarzanej energii elektrycznej pochodzi z elektrowni węglowych*. Ta zależność doprowadziła do tego, że Polska jest jednym z największych emitentów dwutlenku węgla w Europie. Oprócz emisji dwutlenku węgla, spalanie węgla uwalnia szkodliwe zanieczyszczenia, takie jak dwutlenek siarki i tlenki azotu, a to powoduje problemy z jakością powietrza w kraju. Obecnie – w sytuacji gdy wzrasta globalna presja na ograniczenie emisji gazów cieplarnianych i wypełnienie międzynarodowych zobowiązań klimatycznych, Polska znalazła się na rozdrożu.
Dalsze wykorzystywanie paliw kopalnych będzie wiązać się z rosnącymi kosztami, zarówno ekonomicznymi jak i środowiskowymi. Polska zobowiązała się do osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. zgodnie z Zielonym Ładem Unii Europejskiej, ale będzie to wymagało szybkiej i znaczącej transformacji infrastruktury energetycznej. Na szczęście Polska jest bogata w potencjał energii odnawialnej. Energia słoneczna, wiatrowa i biomasa mogą zostać wykorzystane do zaspokojenia przyszłych potrzeb energetycznych państwa.
Korzyści z wykorzystania energii odnawialnej dla Polski
Przejście na energię odnawialną może przynieść wiele korzyści. Przede wszystkim znacznie zmniejszy się ilość emitowanych gazów cieplarnianych, co poprawi jakość powietrza. Wydobycie i spalanie paliw kopalnych ma negatywny destrukcyjny wpływ na środowisko. Dlatego dzięki przejściu na zrównoważone źródła energii, możemy rozpocząć proces odbudowy ekosystemów i bioróżnorodności. Co więcej, energia odnawialna zmniejszy zależność Polski od importowanych paliw. Obecnie znaczna część gazu ziemnego wykorzystywanego w Polsce pochodzi z importu, co budzi obawy o bezpieczeństwo energetyczne, zwłaszcza w czasach niestabilności geopolitycznej. Inwestując w krajowe źródła odnawialne, Polska może zwiększyć swoją niezależność energetyczną i uniknąć zmienności cen związanych z globalnymi rynkami ropy i gazu. Teraz jest dobry czas dla Polski, aby dokonać zmiany; technologie energii odnawialnej stają się coraz bardziej konkurencyjne cenowo. Koszt energii wiatrowej i słonecznej drastycznie spadł w ciągu ostatniej dekady, a w wielu przypadkach są one obecnie tańsze niż paliwa kopalne. Ta obniżka cen otwiera przed Polską możliwości rozwoju bardziej zrównoważonego i przystępnego cenowo systemu energetycznego.
Dlaczego MŚP powinny inwestować w zrównoważoną energię
Każda firma ma do odegrania rolę w walce ze zmianami klimatu poprzez redukcję emisji dwutlenku węgla i umożliwienie Polsce osiągnięcia zerowej gospodarki netto do 2050 roku. Małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) są ważnym elementem stanowią trzon polskiej gospodarki wytwarzając około 50% PKB i zatrudniając ponad 60% siły roboczej. Ich rola w przejściu na zieloną gospodarkę jest nie do przecenienia. Ponieważ koszty energii rosną, a konsumenci wymagają bardziej świadomych działań ekologicznych. Dlatego inwestowanie w energię odnawialną stanowi dla MŚP atrakcyjną szansę na zwiększenie poziomu swojej stabilności i konkurencyjności.
- Oszczędność kosztów i niezależność energetyczna
Dla MŚP jedną z najbardziej bezpośrednich korzyści, która płynie z zastosowania energii odnawialnej jest oszczędność kosztów. Ceny energii elektrycznej stale rosną. Jednak firmy z sektora MŚP, które wytwarzają własną energię elektryczną za pomocą paneli słonecznych lub turbin wiatrowych, mogą znacznie obniżyć rachunki za energię. Dodatkowo, wytwarzanie własnej energii chroni firmy przed wahaniami cen na rynku energii, dając im większą kontrolę nad kosztami operacyjnymi.
- Spełnianie oczekiwań konsumentów i wymogów prawnych
Przejście na zrównoważony rozwój nie jest już potrzebą niszową – stało się oczekiwaniem powszechnym. Konsumenci coraz częściej decydują się na wspieranie firm, które wykazują odpowiedzialność za środowisko. Inwestując w energię odnawialną, przedsiębiorcy MŚP mogą wykazać swoje zaangażowanie w strategię środowiskową, społeczną i zarządzania (ESG) oraz poprawić reputację swojej marki.
- Długoterminowa stabilność
Zmiany klimatyczne stwarzają długofalowe ryzyko dla przedsiębiorstw, zwłaszcza tych, które są uzależnione od stałych dostaw energii. Powodzie, ekstremalne zjawiska pogodowe i inne katastrofy klimatyczne mogą mieć znaczący wpływ na działalność firmy. Przedsiębiorstwa, które korzystają z energii odnawialnej, nie tylko przyczyniają się do łagodzenia zmian klimatycznych, ale także budują odporność na przyszłe kryzysy. Zdywersyfikowany portfel energetyczny, który obejmuje odnawialne źródła energii, pozwoli firmom kontynuować działalność nawet wtedy, gdy tradycyjna infrastruktura energetyczna będzie zagrożona.
- Przezwyciężanie barier w przechodzeniu na energię odnawialną
Pomimo wyraźnych korzyści, niektóre firmy mogą napotkać wyzwania, które utrudniają im przejście na energię odnawialną. Wejściowe koszty inwestycji w panele słoneczne, turbiny wiatrowe lub energooszczędne urządzenia, takie jak pompy ciepła, mogą stanowić barierę, szczególnie dla mniejszych firm o ograniczonym budżecie. Jednak dostępność dotacji rządowych i rosnący rynek zielonych pożyczek o obniżonym oprocentowaniu mogą częściowo ograniczyć to obciążenie. Ponadto wiele instytucji finansowych obecnie traktuje priorytetowo inwestycje w odnawialne źródła energii. Ułatwia to uzyskanie korzystnych warunków finansowania projektów zgodnych z celami zrównoważonego rozwoju. Co więcej, przedsiębiorcy często korzystają ze znacznie wyższych i długoterminowych oszczędności na rachunkach za energię, które często przewyższają koszty początkowe, czyniąc inwestycję bardziej atrakcyjną. Kolejną potencjalną barierą jest brak wiedzy lub doświadczenia. Dla wielu właścicieli firm zrozumienie zawiłych zasad działania energii odnawialnej i sposobów wdrażania tych rozwiązań, może stanowić przeszkodę. Tutaj kluczową rolę mogą odegrać partnerstwa publiczno-prywatne. Wiele stowarzyszeń biznesowych i instytucji finansowych, oferuje szkolenia, porady i zasoby, aby pomóc w poruszaniu się po transformacji.
Wnioski
Przyszłość Polski jest związana z energią odnawialną, a firmy z sektora MŚP będą kluczową częścią tej transformacji. W związku z polityką odchodzenia państw naszego regionu od zależności od węgla i innych paliw kopalnych, firmy, które inwestują w zrównoważone rozwiązania energetyczne, nie tylko zmniejszą swój negatywny wpływ na środowisko, ale także zabezpieczą przyszłość swoich działalności, budując niezależność finansową od rosnących cen energii. Dla małych i średnich przedsiębiorstw nadszedł czas na działanie: dzięki wykorzystaniu energii odnawialnej mogą stać się liderami zielonej gospodarki i zapewnić sobie długoterminowy sukces.
* Źródło: EMBER https://ember-climate.org/countries-and-regions/countries/poland [dostęp na dzień 20.01.2025]